Học Cùng AI
CT Học Cùng AI • Tiểu Học • Tài Liệu Học Sinh
LỚP 2
Học Cùng AI • Tài Liệu Học Sinh
35
Tiết học
4
Chủ điểm
16
Bài học
24
YCCD
Đáp ứng Yêu cầu cần đạt theo QĐ 3439/QĐ-BGDĐT (24/24 YCCD)
Phù hợp Khung năng lực AI Learneris & UNESCO AI Competency Framework 2023
Theo Phụ lục 3, CV 2345/BGDĐT-GDTH
Hướng Dẫn Sử Dụng Sách
Chào mừng em đến với Học Cùng AI!
Cuốn sách này sẽ giúp em khám phá thế giới Trí tuệ nhân tạo (AI) qua các bài học thú vị. Dưới đây là ý nghĩa các biểu tượng em sẽ gặp trong sách:
| 🎯 |
Mục tiêu bài học |
Những điều em sẽ học được |
| 📖 |
Nội dung kiến thức |
Kiến thức mới em cần biết |
| ✏️ |
Hoạt động |
Bài tập em sẽ làm trên lớp |
| 💬 |
Thảo luận |
Câu hỏi thảo luận với bạn và thầy cô |
| ✅ |
Kiểm tra nhanh |
Em tự đánh giá xem đã hiểu bài chưa |
| 💡 |
Ghi nhớ |
Kiến thức quan trọng cần nhớ |
| 📖 |
Phụ lục Đáp Án |
Đáp án các bài tập ở cuối sách |
Mục Lục
Tài Liệu Học Sinh Lớp 2 • Học Cùng AI
Chủ điểm 1
AI Học Từ Ví Dụ
-
Bài 1
AI quen thuộc quanh em
7
-
Bài 2
AI học như thế nào?
11
-
Bài 3
Dữ liệu - Thức ăn của AI
15
-
Bài 4
Ôn tập - AI tác động đến cuộc sống
19
Chủ điểm 2
Viết Lệnh Có Cấu Trúc
-
Bài 5
Câu lệnh 2 thành phần
27
-
Bài 6
Thêm chi tiết vào câu lệnh
31
-
Bài 7
Cải thiện lệnh AI
35
-
Bài 8
Nối các công cụ AI
38
Chủ điểm 3
Dùng AI Đúng Cách
-
Bài 9
Tìm nguyên nhân AI sai
42
-
Bài 10
Đánh giá kết quả AI
49
-
Bài 11
Trung thực khi dùng AI
53
-
Bài 12
Ôn tập Chủ điểm 3
57
Chủ điểm 4
Sáng Tạo
-
Bài 13
Lên kế hoạch sách tranh
62
-
Bài 14
Tạo tranh và viết câu chuyện
65
-
Bài 15
Hoàn thiện và chia sẻ
69
-
Bài 16
Ôn tập cuối năm
72
Phụ Lục
-
Phụ Lục A — Đáp Án
75
-
Phụ Lục B — Bảng Từ Vựng AI
76
-
Phụ Lục C — Tài Liệu Tham Khảo
78
Bài 1
AI quen thuộc quanh em
3 tiết • HB-NT.2.1 L2.A2.1-1, L2.A2.1-2, L2.A2.2-1, L2.A2.2-2
AI quen thuộc quanh em - từ Zalo đến YouTube!
Mục tiêu bài học
- Kể tên và mô tả ngắn gọn ít nhất 2 ví dụ AI quen thuộc trong đời sống hằng ngày ở Việt Nam.
- Giải thích ngắn gọn 1 cách AI giúp ích trong ứng dụng quen thuộc.
AI quanh em ở Việt Nam
Nhiều ứng dụng em dùng hàng ngày đều có AI:
💬
Zalo
Gợi ý tin nhắn, dịch, sticker
📺
YouTube Kids
Gợi ý video phù hợp tuổi em
🌐
Google Dịch
Dịch tiếng Việt ↔ tiếng Anh
🚗
Grab
Tìm tài xế gần nhất, tính giá
| Ứng dụng | AI giúp gì? | Ai dùng? |
|---|
| Zalo | Gợi ý tin nhắn, dịch, sticker | Bố mẹ, thầy cô |
| YouTube Kids | Gợi ý video phù hợp tuổi em | Em xem hàng ngày |
| Google Dịch | Dịch tiếng Việt ↔ tiếng Anh | Học ngoại ngữ |
| Grab/Be | Tìm tài xế gần nhất, tính giá | Bố mẹ đặt xe |
Bạn có biết? Zalo có hơn 70 triệu người dùng tại Việt Nam và dùng AI để gợi ý tin nhắn thông minh!
Hoạt động: AI trong gia đình em
Hỏi bố mẹ hoặc người thân: Họ dùng AI gì? Viết vào bảng:
| Người | Ứng dụng AI | AI giúp gì? |
|---|
| Bố/Mẹ | | |
| Anh/Chị | | |
| Em | | |
Hoạt động vận động: Đứng lên nếu em đã dùng!
Thầy/cô đọc tên ứng dụng. Nếu em hoặc gia đình đã dùng → Đứng lên! Nếu chưa → Ngồi yên.
- Zalo (nhắn tin, gọi điện)
- YouTube Kids (xem video)
- Google Dịch (dịch ngôn ngữ)
- Grab / Be (đặt xe)
- Siri / Google Assistant (trợ lý giọng nói)
- Camera điện thoại (nhận diện khuôn mặt)
Đếm xem lớp mình dùng nhiều ứng dụng AI nhất là gì!
Thảo luận
Em nghĩ nếu không có AI, ứng dụng nào sẽ khó dùng nhất? Tại sao?
Kiểm tra nhanh
☐ Em kể tên được ít nhất 2 ứng dụng AI quen thuộc
☐ Em mô tả được AI giúp gì trong mỗi ứng dụng
Ghi nhớ
AI có mặt trong rất nhiều ứng dụng ở Việt Nam: Zalo, YouTube, Google Dịch, Grab và nhiều hơn nữa!
Bài 2
AI học như thế nào?
2 tiết • HB-CH.2.1 L2.C1.1-1, L2.C1.1-2
AI học từ rất nhiều ví dụ - giống em học từ sách vậy!
Mục tiêu bài học
- Giải thích bằng lời đơn giản cách AI học từ nhiều ví dụ (ít nhất 2 ví dụ minh họa).
AI học từ ví dụ
AI giống như em bé đang học! Em bé học nhận biết "con chó" bằng cách:
👀
Xem ví dụ
Nhiều hình con chó
→
🔍
Tìm điểm chung
4 chân, đuôi, lông
→
✅
Nhận ra
Con chó mới
AI cũng vậy! AI xem hàng ngàn ví dụ để học.
Ví dụ: Dạy AI nhận biết trái cây
| Bước | AI làm gì? |
|---|
| 1. Nhận dữ liệu | AI xem 1000 ảnh táo, 1000 ảnh cam |
| 2. Tìm quy luật | Táo: tròn, đỏ/xanh. Cam: tròn, cam, có vỏ sần |
| 3. Áp dụng | Khi thấy quả mới → AI đoán: táo hay cam? |
💡 Sự thật thú vị!
Nếu em cho AI xem 10 ảnh mèo, AI sẽ học chậm. Nhưng 10.000 ảnh? AI sẽ giỏi hơn nhiều!
AI học từ hàng nghìn ví dụ để nhận biết đồ vật
Hoạt động vận động: Đứng lên nếu em đồng ý!
Thầy/cô đọc câu. Nếu em đồng ý, hãy đứng lên. Nếu không đồng ý, ngồi yên.
- "AI cần xem nhiều ví dụ để học." (Đứng/Ngồi?)
- "AI chỉ cần 1 ví dụ là đủ giỏi." (Đứng/Ngồi?)
- "AI tìm điểm chung giữa các ví dụ." (Đứng/Ngồi?)
- "AI hiểu ý nghĩa giống con người." (Đứng/Ngồi?)
📖 Xem đáp án tại Phụ lục cuối sách.
Hoạt động: Em dạy bạn AI
Nếu em muốn dạy AI nhận biết "con mèo", em cần cho AI xem gì?
Ví dụ 1:
Ví dụ 2:
Ví dụ 3:
Điểm chung AI sẽ tìm ra:
Thảo luận
Con người và AI học có giống nhau không? Giống ở đâu và khác ở đâu?
Kiểm tra nhanh
☐ Em giải thích được cách AI học từ ví dụ
☐ Em biết AI cần nhiều ví dụ mới giỏi
☐ Em nêu được ví dụ về điểm chung AI tìm ra
Ghi nhớ
AI học bằng cách xem rất nhiều ví dụ, tìm điểm chung, rồi áp dụng cho trường hợp mới. Càng nhiều ví dụ tốt, AI càng giỏi!
Bài 3
Dữ liệu - Thức ăn của AI
3 tiết • HB-CH.2.2 L2.C1.1-1, L2.C1.1-2
AI cần dữ liệu để học - giống em cần thức ăn!
Mục tiêu bài học
- Phân biệt được ít nhất 3 loại dữ liệu khác nhau mà AI cần (hình ảnh, văn bản, âm thanh).
- Nêu được ví dụ AI dùng nhiều loại dữ liệu cùng lúc.
3 loại dữ liệu AI cần
🖼
Hình ảnh
📝
Văn bản
🎵
Âm thanh
| Loại dữ liệu | Ví dụ | AI dùng để làm gì? |
|---|
| Hình ảnh | Ảnh chụp, tranh vẽ | Nhận diện khuôn mặt, vẽ tranh |
| Văn bản | Sách, bài viết, tin nhắn | Dịch thuật, viết văn, trả lời câu hỏi |
| Âm thanh | Giọng nói, nhạc, tiếng động | Nhận giọng nói, tạo nhạc |
AI có thể dùng nhiều loại dữ liệu cùng lúc! Ví dụ: YouTube dùng cả hình ảnh + âm thanh + văn bản.
Mẹo hay! Video là sự kết hợp cả 3 loại dữ liệu: hình ảnh + âm thanh + văn bản (phụ đề).
Hoạt động: Phân loại dữ liệu
Điền loại dữ liệu (Hình ảnh / Văn bản / Âm thanh):
| Ví dụ | Loại dữ liệu |
|---|
| Bài hát "Em yêu trường em" | |
| Ảnh lớp học | |
| Bài văn tả con mèo | |
| Giọng nói của thầy cô | |
| Video em hát | |
📖 Xem đáp án tại Phụ lục cuối sách.
Hoạt động vận động: Hành động theo loại dữ liệu
Thầy/cô nêu ví dụ dữ liệu. Em làm hành động tương ứng:
- Hình ảnh → Giơ tay lên (như cầm máy ảnh)
- Văn bản → Giả vờ viết (tay viết trên bàn)
- Âm thanh → Đưa tay lên tai (lắng nghe)
Ví dụ: "Bài hát trên TikTok" → Đưa tay lên tai! "Ảnh selfie" → Giơ tay lên!
Thảo luận
Video YouTube có bao nhiêu loại dữ liệu? Kể tên từng loại.
Kiểm tra nhanh
☐ Em kể tên được 3 loại dữ liệu AI cần
☐ Em nêu được ví dụ cho mỗi loại
☐ Em biết video kết hợp nhiều loại dữ liệu
Ghi nhớ
AI cần dữ liệu để học, giống như em cần thức ăn. 3 loại chính: hình ảnh, văn bản, âm thanh.
Bài 4
Ôn tập - AI tác động đến cuộc sống
1 tiết • HB-TD.2.1 + Ôn tập Chủ điểm 1
AI tác động đến mọi lĩnh vực trong cuộc sống!
Mục tiêu
- Nhận biết được ít nhất 2 tác động của AI trong cuộc sống hằng ngày.
Hoạt động: AI giúp gì trong cuộc sống?
| Lĩnh vực | AI giúp gì? |
|---|
| Tìm kiếm thông tin | |
| Dịch thuật | |
| Chỉ đường | |
| Học tập | |
Hoạt động nhóm: Tranh luận "AI tốt hay xấu?"
Làm việc theo cặp. Mỗi bạn chọn 1 vai:
| Bạn A: AI giúp ích | Bạn B: AI gây khó khăn |
|---|
Kể 2 điều tốt AI mang lại
(Ví dụ: giúp học nhanh hơn) | Kể 2 điều khó khăn khi có AI
(Ví dụ: lười suy nghĩ) |
| |
Kết luận chung: Sau khi nghe bạn, em nghĩ AI tác động đến cuộc sống như thế nào?
Tự đánh giá Chủ điểm 1
| Nội dung | 😊 Giỏi | 🙂 Được | 😐 Cần cố gắng |
|---|
| Kể tên AI quen thuộc | | | |
| Giải thích cách AI học | | | |
| Phân biệt 3 loại dữ liệu | | | |
| Nhận biết tác động AI | | | |
An Toàn Khi Dùng AI
Đọc kỹ trước khi bắt đầu Chủ điểm 2
3 Quy tắc AN TOÀN khi dùng AI
1
Luôn có người lớn bên cạnh
Khi dùng AI trên máy tính hoặc điện thoại, em luôn cần có
thầy cô, bố mẹ, hoặc người lớn tin cậy ở bên cạnh.
2
KHÔNG chia sẻ thông tin cá nhân
Không bao giờ nói cho AI biết:
tên thật,
địa chỉ nhà,
tên trường,
số điện thoại, hoặc gửi
ảnh của em cho AI.
3
Nói với người lớn ngay
Nếu AI nói điều gì
kỳ lạ, đáng sợ, hoặc khó hiểu, em hãy
dừng lại và nói ngay với thầy cô hoặc bố mẹ.
Nhớ nhé! AI là công cụ hữu ích, nhưng em cần dùng AI an toàn và có trách nhiệm. Hãy luôn hỏi người lớn khi em không chắc chắn!
Ghi chú cho phụ huynh và thầy cô
Từ Chủ điểm 2 trở đi, một số hoạt động yêu cầu học sinh sử dụng công cụ AI trên thiết bị điện tử. Xin vui lòng:
- Giám sát học sinh khi các em sử dụng AI (đặc biệt Bài 8, 13, 14, 15)
- Nhắc nhở học sinh về 3 quy tắc an toàn ở trên
- Kiểm tra nội dung AI trả về trước khi học sinh sử dụng
Bài 5
Câu lệnh 2 thành phần
2 tiết • UD-GT.2.1 L2.D1.1-1, L2.D2.1-1
Câu lệnh = Động từ + Danh từ - thật đơn giản!
Mục tiêu bài học
- Viết được câu lệnh 2 thành phần: [Động từ] + [Danh từ].
- Nhận biết được câu lệnh nào đúng công thức 2 thành phần.
Công thức: [Động từ] + [Danh từ]
💡
Động từ
Vẽ, Tìm, Kể...
+
🎯
Danh từ
con mèo, bài hát...
=
✨
Câu lệnh!
"Vẽ con mèo"
| Động từ | Danh từ | Câu lệnh hoàn chỉnh |
|---|
| Vẽ | con mèo | "Vẽ con mèo" |
| Tìm | bài hát | "Tìm bài hát" |
| Giải thích | mưa | "Giải thích mưa" |
| Kể chuyện | Tấm Cám | "Kể chuyện Tấm Cám" |
Hoạt động: Viết câu lệnh 2 thành phần
| Động từ | Danh từ | Câu lệnh |
|---|
| Vẽ | | |
| con chó | |
| | |
Thú vị! Người lớn gọi câu lệnh cho AI là "Prompt" (đọc là "prôm"). Em sẽ nghe từ này rất nhiều khi học về AI!
Hoạt động đôi: Đoán câu lệnh
Làm việc theo cặp. Bạn A nói Động từ, bạn B nói Danh từ để hoàn thành câu lệnh:
| Bạn A nói | Bạn B nói | Câu lệnh hoàn chỉnh |
|---|
| Vẽ | | |
| ngôi nhà | |
| Kể | | |
Đổi vai và chơi thêm 3 lượt!
Thảo luận
Nếu em chỉ nói "Vẽ" mà không nói gì thêm, AI sẽ hiểu gì? AI có biết vẽ cái gì không?
Kiểm tra nhanh
☐ Em viết được câu lệnh có [Động từ] + [Danh từ]
☐ Em nhận biết được câu lệnh đúng công thức
Ghi nhớ
Câu lệnh cơ bản = [Động từ] + [Danh từ]. Ví dụ: "Vẽ con mèo", "Kể chuyện cổ tích".
Bài 6
Thêm chi tiết vào câu lệnh
3 tiết • UD-GT.2.2 L2.D2.1-2, L2.D2.1-3
Thêm chi tiết giúp AI hiểu rõ hơn em muốn gì!
Mục tiêu bài học
- Thêm từng phần vào câu lệnh cơ bản, so sánh kết quả.
Xây dựng câu lệnh từng bước
Prompt (Câu lệnh) mơ hồ
"Vẽ con chó"
→ AI không biết vẽ như thế nào
Prompt chi tiết
"Vẽ con chó màu nâu đang chạy trên bãi biển"
→ AI hiểu rõ em muốn gì!
| Bước | Câu lệnh | Thêm gì? |
|---|
| 1 | "Vẽ con chó" | Cơ bản |
| 2 | "Vẽ con chó màu nâu" | + Màu sắc |
| 3 | "Vẽ con chó màu nâu đang chạy" | + Hành động |
| 4 | "Vẽ con chó màu nâu đang chạy trên bãi biển" | + Bối cảnh |
Thêm chi tiết giúp AI hiểu rõ hơn điều em muốn
Hoạt động: Em thêm chi tiết
Bắt đầu với "Vẽ bông hoa". Thêm chi tiết từng bước:
| Bước | Câu lệnh | Kết quả khác gì? |
|---|
| 1 | Vẽ bông hoa | — |
| 2 | | |
| 3 | | |
| 4 | | |
Hoạt động nhóm: Ai thêm chi tiết giỏi nhất?
Thầy/cô cho 1 câu lệnh cơ bản. Mỗi nhóm (3-4 bạn) có 2 phút thêm chi tiết. Nhóm nào thêm được nhiều chi tiết hợp lý nhất sẽ thắng!
Câu lệnh khởi đầu: "Vẽ ngôi trường"
Nhóm em viết:
Gợi ý: Thêm màu sắc? Thời gian? Thời tiết? Ai ở trong tranh?
Thảo luận
Tại sao câu lệnh "Vẽ con chó màu nâu đang chạy trên bãi biển" tốt hơn "Vẽ con chó"?
Kiểm tra nhanh
☐ Em thêm được ít nhất 2 chi tiết vào câu lệnh cơ bản
☐ Em biết chi tiết giúp AI hiểu rõ hơn
Ghi nhớ
Thêm chi tiết (màu sắc, hành động, bối cảnh) giúp AI hiểu rõ hơn em muốn gì!
Bài 7
Cải thiện lệnh AI
2 tiết • UD-DC.2.1 L2.C3.1-1, L2.C3.1-2
Thử nghiệm nhiều lần - mỗi lần tốt hơn!
Mục tiêu bài học
- Cải thiện được lệnh AI qua ít nhất 2 lần thử nghiệm để có kết quả tốt hơn.
Quy trình cải thiện lệnh
✍️
Viết
→
🔍
Thử
→
📊
Đánh giá
→
✅
Sửa
Khi đánh giá, hỏi: Kết quả có đúng ý mình? Thiếu gì? Sai gì?
Khi sửa: Thêm chi tiết / Bỏ phần thừa / Đổi từ cho rõ hơn
Lưu ý! Không ai viết câu lệnh hoàn hảo ngay lần đầu. Hãy thử nhiều lần để tốt hơn!
Hoạt động: Thử nghiệm và cải thiện
Chọn 1 chủ đề. Viết lệnh, thử, và cải thiện 2 lần:
Chủ đề:
| Lần | Câu lệnh | Kết quả tốt? | Cần sửa gì? |
|---|
| 1 | | | |
| 2 | | | |
| 3 | | | — |
Hoạt động đôi: Giúp bạn cải thiện
Làm việc theo cặp. Mỗi bạn viết 1 câu lệnh. Đổi câu lệnh cho nhau và gợi ý cách cải thiện:
| Câu lệnh ban đầu | Bạn gợi ý sửa gì? | Câu lệnh cải thiện |
|---|
| Bạn A | | | |
| Bạn B | | | |
Thảo luận
Tại sao không ai viết câu lệnh hoàn hảo ngay lần đầu? Điều này có giống khi em viết bài văn không?
Kiểm tra nhanh
☐ Em cải thiện được câu lệnh qua ít nhất 2 lần thử
☐ Em biết cách đánh giá kết quả để sửa lệnh
Ghi nhớ
Không ai viết câu lệnh hoàn hảo ngay lần đầu! Hãy thử nghiệm và cải thiện để có kết quả tốt nhất.
Bài 8
Nối các công cụ AI
1 tiết • UD-PH.2.1 L2.D1.2-1 + Ôn tập
Kết quả AI này là đầu vào cho AI khác - nối chuỗi thật hay!
Mục tiêu bài học
- Dùng kết quả từ một hoạt động AI làm đầu vào cho hoạt động AI khác.
Nối chuỗi AI
Em có thể dùng kết quả của AI này cho AI khác:
🎨
AI tạo hình ảnh
→
🖼
Lấy hình
→
📝
AI viết câu chuyện
AI viết câu chuyện → lấy câu chuyện → AI tạo câu hỏi về câu chuyện
Hoạt động: Nối 2 công cụ AI
Bước 1: Dùng AI tạo 1 bức tranh. Câu lệnh (Prompt):
Bước 2: Mô tả bức tranh cho AI, yêu cầu viết câu chuyện:
Tự đánh giá Chủ điểm 2
| Nội dung | 😊 Giỏi | 🙂 Được | 😐 Cần cố gắng |
|---|
| Viết lệnh 2 thành phần | | | |
| Thêm chi tiết vào lệnh | | | |
| Cải thiện lệnh qua thử nghiệm | | | |
| Nối chuỗi công cụ AI | | | |
Bài 9
Tìm nguyên nhân AI sai
3 tiết • TB-PL.2.1 L2.A1.1-1, L2.A1.1-2, L2.C3.1-3
AI có thể sai - em cần kiểm tra kết quả!
Mục tiêu bài học
- Phân biệt được 2 loại lỗi AI: lỗi hình ảnh và lỗi thông tin.
- Tìm được ít nhất 1 nguyên nhân khiến AI sai (dữ liệu học chưa đủ tốt).
Ôn lại: 2 loại lỗi AI
Ở Lớp 1, em đã học AI có thể sai. Có 2 loại lỗi:
🖼
Lỗi hình ảnh
📝
Lỗi thông tin
| Loại lỗi | Nghĩa là gì? | Cách phát hiện |
|---|
| Lỗi hình ảnh | AI vẽ/tạo hình ảnh sai | Em nhìn là thấy sai |
| Lỗi thông tin | AI nói/viết điều sai | Em phải kiểm tra mới biết |
Ví dụ: AI sai ở đâu?
AI thường mắc nhiều loại lỗi khác nhau. Em hãy quan sát ba ví dụ thật dưới đây:
Em nhờ AI vẽ: "Bạn nhỏ Việt Nam đang vẽ tranh"
AI vẽ được:
Nguồn: AI vẽ (FLUX.1-dev · fal-ai)
🖼️ Nhìn bàn tay — em đếm được bao nhiêu ngón?
Lỗi hình ảnh: Bàn tay có quá nhiều ngón!
Em nhờ AI phân biệt: Đâu là chó chihuahua, đâu là bánh muffin?
AI thấy:
Nguồn: FLUX.1-schnell · fal-ai · Minh họa lỗi nhận dạng
🐶 Em phân biệt được không? AI thì sao?
Lỗi nhận dạng: AI không phân biệt được vì hình dạng giống nhau!
Em nhờ AI vẽ: "Poster con vật dễ thương với tên tiếng Việt"
AI vẽ được:
Nguồn: AI vẽ (GPT-4o · ChatGPT)
✏️ Đọc tên các con vật — chữ tiếng Việt đã đúng chưa?
Lỗi chữ viết: Hầu hết tên con vật đều bị sai dấu! Chỉ CON VOI là đúng.
Tại sao AI sai? Vì dữ liệu học!
AI học từ dữ liệu trên internet. Khi dữ liệu không đủ tốt, AI sẽ sai:
Nguyên nhân gốc: Dữ liệu học của AI
- Dữ liệu ít: AI học tiếng Việt ít hơn tiếng Anh rất nhiều → viết sai dấu
- Dữ liệu thiếu đa dạng: AI ít thấy bàn tay từ nhiều góc → vẽ sai ngón
- AI không hiểu nghĩa: AI ghép chữ theo mẫu, không biết "MÈO" khác "MÊO"
Trong tiếng Việt, một dấu nhỏ thay đổi cả nghĩa: MÈO (con mèo) khác MÊO (không có nghĩa). AI không hiểu điều này vì AI chỉ bắt chước mẫu, không thực sự hiểu ngôn ngữ như con người.
Hoạt động: Phát hiện lỗi AI — loại nào?
Xem các kết quả AI bên dưới. Em cho biết: đây là lỗi hình ảnh hay lỗi thông tin?
| Kết quả AI | Loại lỗi | Em biết sai vì... |
|---|
| AI vẽ người có 6 ngón tay | | |
| AI viết "Thủ đô Việt Nam là TP. Hồ Chí Minh" | | |
| AI vẽ con mèo có 3 mắt | | |
| AI viết "CON CHÔ" thay vì "CON CHÓ" | | |
📖 Xem đáp án tại Phụ lục cuối sách.
Hoạt động đóng vai: Em làm AI!
Chơi theo nhóm 3-4 bạn. 1 bạn đóng vai "AI", các bạn còn lại đưa ra hình ảnh (vẽ hoặc mô tả).
Cách chơi:
- Bạn "AI" chỉ được nhìn bề ngoài (màu sắc, hình dạng) để đoán.
- Các bạn khác cố đưa ra vật dễ nhầm lẫn (ví dụ: quả bóng rổ hay quả cam).
- Mỗi lượt đoán đúng: 1 điểm. Đoán sai: giải thích tại sao AI nhầm.
Sau 5 lượt, đổi vai. Bạn nào làm "AI" giỏi nhất?
Thảo luận
ChatGPT vẽ poster rất đẹp nhưng viết sai tiếng Việt. Theo em, tại sao AI giỏi tiếng Anh hơn tiếng Việt?
Kiểm tra nhanh
☐ Em phân biệt được lỗi hình ảnh và lỗi thông tin
☐ Em biết AI sai vì dữ liệu học chưa đủ tốt
☐ Em biết AI viết sai tiếng Việt vì học tiếng Việt ít hơn tiếng Anh
Ghi nhớ
AI có 2 loại lỗi: lỗi hình ảnh (nhìn thấy sai) và lỗi thông tin (phải kiểm tra). AI sai vì dữ liệu học chưa đủ tốt — đặc biệt với tiếng Việt!
Bài 10
Đánh giá kết quả AI
2 tiết • TB-DG.2.1 L2.A1.2-1, L2.A1.2-2
Luôn kiểm tra: AI có chính xác và rõ ràng không?
Mục tiêu bài học
- Đánh giá được chất lượng kết quả AI theo ít nhất 2 tiêu chí (chính xác, rõ ràng).
- Biết cách kiểm tra lại thông tin AI đưa ra.
2 tiêu chí đánh giá kết quả AI
| Tiêu chí | Câu hỏi kiểm tra |
|---|
| 1. Chính xác | Thông tin AI đưa ra có đúng không? |
| 2. Rõ ràng | Em có hiểu được không? Có dễ đọc không? |
Mẹo! Luôn tự hỏi 2 câu trước khi tin AI: "Có đúng không?" và "Có rõ không?"
Hoạt động: Chấm điểm cho AI
Thầy/cô cho xem 3 kết quả AI. Em chấm điểm:
| Kết quả AI | Chính xác (1-5) | Rõ ràng (1-5) | Nhận xét |
|---|
| Kết quả 1 | | | |
| Kết quả 2 | | | |
| Kết quả 3 | | | |
Hoạt động đôi: Em là giám khảo AI
Làm việc theo cặp. Mỗi bạn viết 1 câu lệnh cho AI. Đọc kết quả AI trả về và chấm điểm cho nhau:
| Câu lệnh | Kết quả AI | Chính xác? (1-5) | Rõ ràng? (1-5) |
|---|
| | | |
Nếu điểm thấp, em gợi ý bạn sửa câu lệnh như thế nào?
Thảo luận
AI nói "Hà Nội là thủ đô của Thái Lan." Em biết câu này sai. Nhưng nếu AI nói điều em không biết, em kiểm tra bằng cách nào?
Kiểm tra nhanh
☐ Em đánh giá được kết quả AI theo 2 tiêu chí
☐ Em biết cần kiểm tra trước khi tin AI
Ghi nhớ
Luôn đánh giá kết quả AI: Có chính xác không? Có rõ ràng không? Đừng tin AI ngay!
Bài 11
Trung thực khi dùng AI
3 tiết • DD-TN.2.1 L2.B1.1-1, L2.B1.1-2, L2.B1.1-3
Trung thực khi dùng AI - nói cho thầy cô khi AI giúp em!
Mục tiêu bài học
- Báo cáo trung thực khi sử dụng AI hỗ trợ làm bài.
Trung thực với AI
Khi AI giúp em làm bài, em cần nói thật cho thầy cô:
| Nên làm ✓ | Không nên ✗ |
|---|
| Nói: "Em dùng AI giúp tìm ý tưởng" | Nói: "Em tự làm hết" (nhưng thật ra AI làm) |
| Ghi rõ: "AI đã giúp phần này" | Copy nguyên văn AI mà không nói |
| Dùng AI làm công cụ học tập | Dùng AI thay mình làm hết |
Hoạt động: Em chọn đúng hay sai?
📝
Tình huống 1: Bạn An
Bạn An copy bài AI nộp, nói tự viết.
Đúng ✓ hay Sai ✗?
💡
Tình huống 2: Bạn Bình
Bạn Bình dùng AI tìm ý tưởng, tự viết bài, ghi "AI giúp tìm ý".
Đúng ✓ hay Sai ✗?
💻
Tình huống 3: Bạn Chi
Bạn Chi dùng AI giải toán, không hiểu cách giải.
Đúng ✓ hay Sai ✗?
📖 Xem đáp án tại Phụ lục cuối sách.
Hoạt động vận động: Di chuyển theo lựa chọn
Thầy/cô đọc tình huống. Em di chuyển đến góc phòng phù hợp:
- Góc XANH (bên trái): Cách dùng AI trung thực
- Góc ĐỎ (bên phải): Cách dùng AI không trung thực
Tình huống:
- a) Em nhờ AI gợi ý, rồi tự viết bài và nói cho cô biết.
- b) Em copy bài AI, nộp cho cô và nói tự viết.
- c) Em dùng AI dịch bài, ghi "có dùng AI dịch" ở cuối bài.
- d) Em nhờ AI làm bài tập về nhà, không đọc lại.
Sau mỗi tình huống, 1-2 bạn giải thích lý do chọn góc đó.
Thảo luận
Bạn Lan dùng AI gợi ý ý tưởng, rồi tự viết bài văn bằng lời của mình, và nói cho cô biết. Bạn Lan làm đúng chưa? Tại sao?
Kiểm tra nhanh
☐ Em biết khi AI giúp thì phải nói thật cho thầy cô
☐ Em phân biệt được cách dùng AI trung thực và không trung thực
☐ Em hiểu: em là tác giả, AI là trợ thủ
Ghi nhớ
Em có thể dùng AI để học tập, nhưng phải trung thực: nói cho thầy cô khi AI giúp em!
Bài 12
Ôn tập Chủ điểm 3
1 tiết • Ôn tập
Ôn tập: Tìm lỗi, đánh giá, và trung thực khi dùng AI!
Câu hỏi ôn tập
1. Kể 1 nguyên nhân AI phân loại sai:
2. 2 tiêu chí đánh giá kết quả AI: ① ②
3. Khi AI giúp em làm bài, em nên: ☐ Giấu đi ☐ Nói thật cho thầy cô
4. Bạn Minh dùng AI viết bài văn rồi nộp, nói với cô là tự viết. Bạn Minh làm đúng hay sai? Vì sao?
5. Nêu 2 câu hỏi em nên tự hỏi trước khi tin vào kết quả AI:
①
②
📖 Xem đáp án câu 2, 3 tại Phụ lục cuối sách.
Tự đánh giá Chủ điểm 3
| Nội dung | 😊 | 🙂 | 😐 |
|---|
| Tìm nguyên nhân AI sai | | | |
| Đánh giá kết quả AI | | | |
| Trung thực khi dùng AI | | | |
Bài 13
Lên kế hoạch sách tranh
2 tiết • ST-SP.2.1 L2.A3.1-1, L2.A3.1-2
Lên kế hoạch cho cuốn sách tranh AI đầu tiên của em!
Mục tiêu
- Lên kế hoạch sách tranh AI: chọn chủ đề, phác thảo 4 trang.
Dự án sáng tạo! Em sẽ tạo một cuốn sách tranh bằng AI. Đây là dự án lớn nhất của năm học! Em cần 3 bài học (Bài 13, 14, 15) để hoàn thành.
Các bước tạo sách tranh AI
💡
Chọn chủ đề
Bài 13
→
🎨
Tạo tranh + viết
Bài 14
→
🌟
Hoàn thiện + chia sẻ
Bài 15
Gợi ý chủ đề
🐱Động vật
🚀Phiêu lưu
🌲Thiên nhiên
🏫Trường học
🤖Robot
👪Gia đình
Bước 1: Chọn chủ đề
Chủ đề sách tranh của em:
Tại sao em chọn chủ đề này?
Bước 2: Phác thảo 4 trang
Mỗi trang cần: nội dung câu chuyện + câu lệnh cho AI vẽ tranh.
| Trang | Chuyện gì xảy ra? | Câu lệnh cho AI vẽ |
|---|
| 1 (Mở đầu) | | |
| 2 (Diễn biến) | | |
| 3 (Cao trào) | | |
| 4 (Kết thúc) | | |
Mẹo viết câu lệnh hay! Nhớ thêm chi tiết (Bài 6): màu sắc, hành động, bối cảnh. Ví dụ: "Vẽ một chú mèo cam đang ngồi trên mái nhà nhìn mặt trăng"
Thảo luận
Chia sẻ kế hoạch sách tranh với bạn bên cạnh. Bạn có gợi ý gì cho câu chuyện của em?
Bài 14
Tạo tranh và viết câu chuyện
3 tiết • ST-SP.2.1 L2.A3.1-1, L2.A3.1-2
Tạo tranh bằng AI và viết câu chuyện cho sách tranh!
Mục tiêu
- Dùng AI tạo hình ảnh và viết câu chuyện cho sách tranh (tối thiểu 4 trang).
Quy trình tạo mỗi trang sách
✍️
Viết câu lệnh
→
🎨
AI tạo tranh
→
🔍
Kiểm tra + sửa
→
📝
Viết câu chuyện
Nhớ quy tắc an toàn! Không đưa thông tin cá nhân (tên thật, trường, địa chỉ) vào câu lệnh cho AI. Luôn có thầy cô bên cạnh khi dùng AI.
Thực hành: Tạo tranh AI cho sách
Dùng câu lệnh từ Bài 13. Nhớ: nếu tranh chưa đẹp, cải thiện câu lệnh (Bài 7)!
| Trang | Câu lệnh đã dùng | Kết quả tốt? (1-5) | Cần sửa gì? |
|---|
| 1 | | | |
| 2 | | | |
| 3 | | | |
| 4 | | | |
Viết câu chuyện
Viết 2-3 câu cho mỗi trang sách. Câu chuyện phải liên kết với tranh AI đã tạo.
Trang 1:
Trang 2:
Trang 3:
Trang 4:
Thảo luận
Tranh AI tạo ra có đúng ý em không? Em phải sửa câu lệnh mấy lần?
Bài 15
Hoàn thiện và chia sẻ
3 tiết • ST-SP.2.1 L2.B3.1-1
Hoàn thiện sách tranh và chia sẻ với các bạn!
Mục tiêu
- Hoàn thiện sách tranh, ghi rõ "AI đã giúp gì", chia sẻ với lớp.
Bước 1: Hoàn thiện sách tranh
Trang bìa:
| Tên sách: | |
| Tác giả: | |
| AI đã giúp em: | |
| Em tự làm: | |
Kiểm tra trước khi trình bày
| Tiêu chí | Đạt ✓ |
|---|
| Sách có ít nhất 4 trang + bìa | |
| Mỗi trang có tranh AI + câu chuyện | |
| Câu chuyện có mở đầu, diễn biến, kết thúc | |
| Ghi rõ "AI đã giúp gì" ở trang bìa | |
Bước 2: Chia sẻ với lớp
Trình bày sách tranh cho các bạn (2-3 phút). Trả lời:
- Chủ đề sách tranh của em là gì?
- AI đã giúp em những gì?
- Em tự làm những gì? (viết chuyện, chọn chủ đề, sắp xếp...)
Bước 3: Nhận phản hồi từ bạn
Nghe bạn trình bày, rồi viết nhận xét:
| Tên bạn | Điều em thích nhất | 1 gợi ý cải thiện |
|---|
| | |
| | |
Thảo luận
Em là tác giả hay AI là tác giả? Tại sao em nghĩ vậy?
Kiểm tra nhanh — Dự án sách tranh
☐ Em lên được kế hoạch sách tranh 4 trang
☐ Em dùng AI tạo tranh và cải thiện câu lệnh
☐ Em viết câu chuyện cho mỗi trang
☐ Em ghi rõ AI đã giúp gì
☐ Em chia sẻ và nhận phản hồi từ bạn
Ghi nhớ
Em là tác giả, AI là trợ thủ. Luôn ghi rõ AI đã giúp gì khi tạo sản phẩm!
Bài 16
Ôn tập cuối năm
1 tiết • Ôn tập toàn bộ Lớp 2
Nhìn lại tất cả những gì em đã học trong năm!
Phần 1: AI học từ đâu?
1. AI học bằng cách:
2. Kể 3 loại dữ liệu: ① ② ③
Phần 2: Câu lệnh
3. Viết câu lệnh 2 thành phần:
4. Thêm chi tiết:
Phần 3: Đánh giá và Trung thực
5. 2 tiêu chí đánh giá kết quả AI: ① ②
6. Khi AI giúp em làm bài, em phải:
📖 Xem đáp án câu 2, 5 tại Phụ lục cuối sách.
Tự đánh giá cuối năm
| Năng lực | 😊 Giỏi | 🙂 Được | 😐 Cần cố gắng |
|---|
| Hiểu biết về AI (HB) | | | |
| Ứng dụng AI (UD) | | | |
| Tư duy phản biện (TB) | | | |
| Đạo đức & An toàn (DD) | | | |
| Sáng tạo (ST) | | | |